HISTORIA PISANKI

Historia pisanki Łukasz Gniewek Mar 28, 2005

Jajko jest idealnym opakowaniem natury. Przez wieki, miało ono magiczną moc, służyło jako lekarstwo, omen, no i oczywiście pożywienie. Jest ono przede wszystkim uniwersalnym, jednym z najważniejszych symboli Świąt wielkanocnych. Skąd jednak pochodzą pisanki i kiedy tak naprawdę ludzie zaczęli je malować? I dlaczego to właśnie jajko jest tym symbolem?

Zanim jajko zostało przyjęte przez chrześcijan jako symbol Świąt, było ono czczone w przeróżnych wiosennych festiwalach pogańskich. Rzymianie, Galowie, Egipcjanie i Persowie uważali, że jajko jest symbolem wszechświata - było ono dla nich jakby symbolem początku istnienia świata. Dlatego już od starożytności na wiosnę jajka były malowane i przekazywane w prezencie innym ludziom, a także czczone w rytuałach religijnych.

Właśnie w czasach starożytnych jajko oznaczało budzenie się ziemi. Długa i szara zima dobiegała końca i ziemia ożywała zielenią i kwiatami, tak jak z jajka wykluwa się nowe życie. A więc w starożytności jajko miało dla ludzi specjalną moc. Zakopywano je w fundamentach budynków, aby odpędzić zło. Rzymianki podczas ciąży nosiły przy sobie jajko, aby przepowiadało im ono płeć dziecka. Francuzi deptali jajko przed wejściem do swojego nowego domu.

Z początkiem chrześcijaństwa symbolizm jajka zmienił się. Przestało ono reprezentować ożywanie natury, a zaczęło symbolizować ożywanie człowieka. Chrześcijanie użyli tego symbolu jako symbolu zmartwychwstania Chrystusa z grobu.

Nasze staropolskie legendy jeszcze bardziej utrwaliły symbolikę jajka na Święta wielkanocne. Jedna z tych legend dotyczy Matki Boskiej. Opowiada ona, że Maryja podarowała jajka żołnierzom pod krzyżem, na którym umierał jej Syn. Błagała ich, aby byli mniej okrutni i płakała. Krople łez opadły na skorupki jajek, tworząc na nich przepiękne kolory.

Inna legenda opowiada o Marii Magdalenie, kiedy w dzień zmartwychwstania Jezusa udała się do grobu, niosąc ze sobą w koszyku jajka, aby złożyć je koło Jezusa. Kiedy doszła do grobu i zajrzała do koszyka, spostrzegła, że białe skorupki jajek zamieniły się w cudowne tęczowe kolory.

Ozdabianie i malowanie jajek na święta było tradycją angielską jeszcze w średniowieczu. W aktach i dziennikach z dworu Edwarda I, pod koniec XIII wieku, zapisano kwoty, jakie zostały wydane na ponad 450 pomalowanych i ustrojonych w złote liście jajek.

Najsłynniejsze złote jajka pochodzą od znanego złotnika Piotra Karola Faberga. Pod koniec XIX wieku, rosyjski car Aleksander zamówił u Faberga specjalne jajko na święta Wielkanocne jako podarunek dla swojej żony Marie.

Pierwsze jajko Faberga było niezwykłe, zewnętrzna skorupa wykonana była z platyny pomalowanej na biało, a w środku ułożone było mniejsze jajko ze złota. To złote jajko można było otworzyć i ujrzeć pisklę oraz replikę carskiej korony, ukrytą w jego wnętrzu.

Ten prezent tak ucieszył carycę, że car otworzył dla Faberga fabrykę, w której mógł on pracować nad innymi rodzajami kosztownych jajek na Święta wielkanocne.

W późniejszych latach Mikołaj II, syn Aleksandra, utrzymywał tę coroczną tradycję. W sumie aż 57 jajek zostało wykonanych dla carskiej rodziny.

Dzisiaj malowane jajka nazywamy pisankami. Co roku na święta przynosimy je do kościoła ustrojone i wymalowane w przeróżne wzory.

Znaczenie jajka jako symbolu zmieniło się od starożytności, jednak tradycja przetrwała. Raz w roku święcimy jajka jako symbol odrodzenia człowieka.

Dlatego w tym roku, patrząc na nasze pięknie pomalowane pisanki, będziemy już wiedzieli skąd ten symbol tak naprawdę pochodzi.

Życzę Państwu pogodnych i radosnych świąt, niech ciepło, radość i dobroć odrodzą się we wszystkich sercach, dzięki tej skromnej, lecz ważnej dla nas symbolice świątecznego jajka.

NAJLEPSZE
PORADNIKI
W INTERNECIE!